HDSL (High-bit-rate Digital Subscriber Line)
DSL, E1 hızında simetrik olarak iletim sağlayabilen bir DSL teknolojisidir. Dünyada çeyrek milyondan fazla aboneye hizmet vermektedir.
HDSL, E1 işaretini 4 km’ye kadar 0.5 mm’lik hatlardan tekrarlayıcısız olarak iletmektedir. Tekrarlayıcı kullanarak mesafeler daha da artırılabilmektedir (12 km). Ancak, E1 için ise 2 tel çifti gerekmektedir.
Günümüzde HDSL, şirketler tarafından, kendi intranetlerine erişimde, internete erişimde, video konferans uygulamalarında E1 devrelerinin bir uzantısı olarak kullanılmaktadır.
G.SHDSL veya SHDSL (Symmetric high-bit-rate Digital Subscriber Line)
SHDSL teknolojisi HDSL’e çok benzemekte ve aynı hızlarda çalışmakta ancak, tel sayısında farklılık görülmektedir. HDSL, 4 tel (iki çift bakır tel) üze-rinden çalışmakta yalnızca veri iletiminde kullanıl-maktadır. SHDSL, 2 tel (bir çift bakır tel) üzerinden çalışır, hem ses hem de veri iletimini sağlar. SHDSL’de ses iletimi mesafe ile sınırlı olmasına karşın (3 km) çift yönlü işletme uygulamaları, video konferans özelliği çekici hale getirmektedir.
VDSL (Very high-bit-rate Digital Subscriber Line)
ADSL’e çok benzeyen bu DSL teknolojisi, telefon ile ISDN servislerinin yanında, geliş yönünde 55.2 Mbps, gidiş yönünde 12 Mbps hızda çoğul ortam trafiği geçirebilmektedir. VDSL’de transmisyon hızları aynı ise simetrik olarak da çalışabilmektedir.
VDSL, daha yakın mesafeler için uygundur (13 Mbps hız için 1.5 km, 55.2 Mbps için 300 m’lik mesafelerden daha ileriye erişememektedir).
VDSL’in temel kullanım alanı, FTTN (Fiber To The Neighbour) uygulamalarında görülmektedir. Santralden binanın yakınlarına kadar gelen fiber hattının sonlandığı bir optik ağ ünitesi (ONU) ile bakır hat üzerinden VDSL hizmeti verilebilmektedir. VDSL, gelecek vaat eden bir teknoloji olarak görülmekte ve 5 standart kuruluşu tarafından standartlaştırılmaya çalışılmaktadır: ADSL Forum, ATM Forum, ANSI T1 E1.4, ETSI ve DAVIC. Bu grupların her biri kendi tekniklerini ve standartlarını oluşturmaktadır.
IDSL (ISDN Digital Subscriber Line)
İnternet ve uzak LAN (Local Area Network-Lokal Alan Ağı) erişimi sağlamak için geliştirilmiştir.
IDSL, 2 tane 64 Kbps "B" kanalını alır (biri ses, diğeri veri taşımaktadır), her iki taşıyıcı kanalı da veri taşıyan bir servise dönüştürür.
Dar bant ISDN’deki 2B1Q işaretleşmesini kullanır, her iki yönde toplam 128 Kbps hızına erişir ve 5.5 km mesafeye kadar gidebilir. Bu nedenle simetrik bir servistir, düşük düzeyde video konferans için kullanılabilir.
ISDN dar bant ile IDSL servisleri, bilgiyi yönlendirme şekillerine göre tamamen farklıdırlar.
ISDN dar bant servisleri anahtarlamalı servislerdir ve telefon santrallerinden geçerler; IDSL ise tahsis edilmiş bir noktadan noktaya bağlantıdır, bir omurganın Frame Relay ya da veri ağına yönlendirilmiştir.
RADSL (Rate Adaptive Digital Subscriber Line)
RADSL’in en büyük özelliği, bakır hattın uzun-luğuna ve gürültü oranına bağlı olarak bant genişliğini ayarlayabilmesidir. Bu ayarlamayı 300 Kbps ya da 400 Kbps aralıklarında artışlarla yapmaktadır.
RADSL, abonelere kullandıkları uygulamaya uygun olarak istedikleri zamanda, istedikleri bant genişliğini esnek bir biçimde sağlar. Örneğin, bir şirketin uzak bir şubesindeki abone 2.5 Mbps’lık bir RADSL hattı kullanarak, şirket merkezinden gidiş yönünde 1 Mbps, geliş yönünde 2.5 Mbps hızında dosya transferi yaparken, 384 Kbps’lık simetrik bir video konferans uygulamasına geçilebilecek ya da PC’sindeki farklı uygulamalar için farklı modlarda ve farklı bant genişliklerinde çalışabilecek şekilde bilgisayarını programlayabilecektir.
ADSL (Asymmetric Digital Subscriber Line)
ADSL, ev veya ofis kullanıcıları arasında en çok kullanılan asimetrik DSL tipidir. ADSL servisleri geniş bantlı erişim ağlarının bir tamamlayıcısı olarak görülmelidir.
G.Lite veya ADSL.Lite
ADSL.Lite için ADSL’in düşük hızlarda yeni bir versiyonu diyebiliriz. ADSL.Lite, G.Lite veya "Universal ADSL" olarak adlandırılır ve standartlaşmıştır. 1.5 Mbps download ve 512 Kbps upload hızına sahiptir.
Birçok DSL teknolojisi bir sinyal ayracına ihtiyaç duyar. Bu ayraç, ses ile verinin birbirinden ayrılması için gereklidir. G.Lite ise ayraç ihtiyacını ortadan kaldırmaktadır (ayraçsız-splitterless). Ses ve data aynı kablo üzerinden frekans ayırımına gerek kalmadan kullanılabilir. Ancak ayraç olmadığı için gürültü düzeyi ADSL’e göre daha fazla kullanılan bant genişliği daha düşüktür. Bu bant genişliği küçük ofis ve ev kullanıcıları için yeterli olduğu gibi ayrıca ayraça ihtiyacı olmadığı için modem maliyetleri de düşmektedir.
VoDSL (Voice Over DSL)
Paket şebekeleri üzerinde ses iletimine doğru büyük bir eğilim vardır. ATM teknolojisi ses trafiğine çok uygundur, çünkü talep edilen bant genişliğinde bağlantıları büyük ölçekli olarak sağlar. Bu da ATM’i gerçek zamanlı servislere getirdiği servis kalite garantisi ile birlikte, ses paketleri iletiminde ideal seçim haline getirir. Ses, görüntü ve veri servisleri için ATM anahtarlama üzerinde kurulacak bir çoklu-servis şebekesi operatörlere maliyet açısından büyük avantaj sağlar.
VoDSL, ATM Adaption Layer kullanılarak gerçekleştirilmektedir. Ses, önce DSL şebekesi üzerinden paketler haline getirilir, daha sonra bu paketler DSL şebekesi üzerindeki bir gateway’e yönlendirilir ve normal telefon şebekesine giriş yapılır. Bu katmanın sağladığı ses sıkıştırma ve çoğullayıcı özellikleri, küçük ve orta ölçekteki ofislere tek bir fiziksel bağlantı üzerinden 8-16 adet arası telefon hattı sağlamaktadır. IAD (Integrated Access Device) veri ve ses trafiğini entegre eder.
