Bir Bina Yönetim Sistemi yönetmek için bina ve monitör ekipman içine kurulmuş olan bilgisayar tabanlı bir sistemdir diğerleri arasında klima, ısıtma, havalandırma, aydınlatma, güç sistemleri gibi. BMS'nin donanım ve yazılım teknolojileri 60'lı yıllarda oluşturuldu. Yıllar içinde, BMS BT altyapısı organik olarak büyüdü ve iletişim protokolleri, ağlar ve kontrol katmanları ekledi. Bir veri merkezi bina yönetimide bu bileşenlerden oluşan otomasyon sistemiyle daha kolay yönetilebilir.
Bina otomasyon ve yönetim sistemleri tesisin tipine bağlı olarak bina ısıtma sistemleri, soğutma sistemleri, bina havalandırma sistemleri, jeneratör, hidrofor, vrv, vrf sistemleri, fan coiller, aydınlatma sistemleri, otopark co gaz izleme ve egzost kontrol sistemleri gibi farklı elektromekanik sistemlerin tek bir merkezden kontrolü, izlenmesi ve raporlanması için yapılan yazılımsal ve donanımsal işleri kapsayan bir sistemler bütünüdür. Diğer zayıf akım sistemleri ile entegrasyon platformu sağlayabilmesi sebebi ile de işletme genelinde sağlayacağı kolaylık ve verimlilik katlanarak artmakta, tek merkezden farklı sistemler yönetilip izlenmekte, tüm binanın minimum personel ve maksimum verimlilik ile kontrolünü sağlamaktadır.
Bina Otomasyon Sistemleri (BAS) olarak da bilinen Bina Yönetim Sistemleri (BMS, Building Management System), bir binanın elektrik sistemleri, su baskını güvenliği, mekanik sistemler, ortam izleme sistemleri, su temini, sıhhi tesisat, pompa, ısıtma, havalandırma, iklimlendirme(HVAC) ve yakıt depoları dahil tesis sistemlerini izleyen ve kontrol eden merkezi, ağ bağlantılı bir donanım ve yazılım sistemidir.
BMS yüzlerce fiziksel yapı ekipmanı ve parçasının işlevselliğini sayısal ortamda birbirine bağlayarak tam bir entegre yönetim sistem platformu olarak çalışırlar. Günümüzde güvenlik, erişim kontrolü, CCTV, yangın, asansörler ve diğer can ve mal güvenlik sistemleri gibi diğer tüm bina hizmetlerine doğrudan entegrasyon olanağıyla her büyük veri merkezi bina veya tesislerinde BMS kuruludur.
BMS veri merkezi gibi büyük boyutlu binalarda hem maliyet hem de işletme açısından kullanıcılara önemli avantajlar sağlayan, binalarda sürekli tekrarlanan işlemlerin kendiliğinden yapılmasını gerçekleştiren, oluşabilecek arızaların ve tehlikelerin önceden tespit edilerek gerekli önlemlerin alınmasına yardımcı olan sistemlerdir.
Veri merkezlerinde BMS asıl kurulum amacı klima santralleri (AHU), soğutma suyu tesisleri, soğutma kuleleri, kondenser suyu, kalorifer suyu, egzoz sistemi ve bölgesel ısıtma soğutma ekipmanlarının kapasite kontrollerini yaparak enerji tasarrufu elde etmektir.
BMS ayrıca aşağıdaki alanlarda sayısal entegrasyon ve katma değer sağlayabilmektedir :
- Bina sistemlerinin ve hizmetlerinin planlı kontrolü, denetimi ve muayenesi
- Bina tesis işletimi(FM) kalite ve performansının gerçek zamanlı izlenmesi
- Bina işletimi ve performansının eğilimi, günlük kayıtları ve öngörüleri
- Bina sistemlerinin zamanlanmış görev çizelgeleri
- Alarm ve arıza yönetimi
- Kullanıcı olay yönetimi
- Enerji yönetimi ve raporlama
BMS tek bir AHU’dan oluşan küçük bir mekanik sistemin izleme ve kontrol ihtiyaçlarını karşılayabileceği gibi birden fazla konumda yer alan yüzlerce mekanik ekipmandan oluşan çok sayıda binanın merkezi izleme ve kontrol işlevini de yerine getirebilir. BMS, EKS/SCADA denilen merkezi izleme ve kontrol yazılımı, HVAC kontrol cihazları, sensörler gibi saha cihazlarından ve bunları birbirine bağlayan ağ sisteminden oluşmaktadır. Ayrıca, elektrik panoları BMS’in ana unsurlarından biridir. Kontrol cihazlarını barındıran panolar DDC (Direct Digital Control), elektrik kontrol devrelerini barındıran panolar ise MCC (Motor Control Center) şeklinde isimlendirilir.
BMS kapsamlı ve geniş uygulamalarda üç katmandan oluşmaktadır.
En alt katmanda, kumanda edilecek fiziksel unsurlarla etkileşimde bulunan saha ekipmanları olarak adlandırılan elektrikli kumanda ve ölçüm elemanları vardır. Kumanda elemanlarına örnek olarak “Vana Motoru”, “Damper Motoru” gibi analog sinyaller ile kumanda edilen cihazlar verilebilir. “Sıcaklık Sensörü”, “Nem Sensörü”, “Basınç Sensörü”, “Aydınlık Seviye Sensörü” gibi saha ekipmanları da analog giriş sinyalleri olarak örnek gösterilebilir.
İkinci katmanda saha ekipmanlarından alınan ve saha ekipmanlarına gönderilen bilgilerin elektriksel sinyallere çevrilmesine yardımcı olan “Giriş-Çıkış Modülleri” yer almaktadır. Kontrol cihazlarında yorumlanacak giriş-çıkış bilgileri “Analog” ve “Dijital” olmak üzere iki ana grupta ele alınmaktadır. Üçüncü katmanda kontrol cihazı yer almaktadır. Kontrolör, giriş çıkış modülleri ile tek bir haberleşme kablosu ve haberleşme protokolü kullanarak haberleşir ve kısa zaman çevrimlerinde aldığı bilgileri yorumlayıp, önceden programlandığı şekilde çıkışlar üretir. Büyük ve birden fazla kontrolör gerektiren sistemlerde bir üst basamak olarak, kontrolörler arası haberleşme hattı mevcuttur. Bu seviyede kontrolörler aralarında bilgi alışverişi yapabilmektedirler.
DDC ile MCC panoları Modbus, CanBus, Fieldbus, Profibus, DeviceNet, ControlNet, AS-i veya Hart gibi endüstriyel haberleşme protokolleriyle haberleşebilmektedir.
Mevcut nesil BMS sistemleri açık iletişim protokollerine dayalıdır, web ve api yetenekleri etkindir ve böylece birden çok sistem üreticisinin çözüm entegrasyonuna ve dünyanın her yerinden erişime olanak tanır.
